BonPhan.comBổn Phận
Trẻ em trên mạng

Ảnh riêng tư của trẻ bị phát tán: việc cần làm ngay và cách ở bên con

Khi ảnh hoặc video riêng tư của trẻ bị phát tán: không chuyển tiếp, không tự lưu, báo 111 và công an, yêu cầu gỡ, ở bên con không trách và chăm sóc tinh thần cho con.

Vietnamese mother hugging her teenage daughter on a bed in a quiet bedroom in Nghe An, both seen from behind, phone lying face down on the blanket, soft morning light

Khi ảnh hoặc video riêng tư của trẻ bị phát tán, việc cần làm ngay là: ở bên con và nói con không có lỗi, không chuyển tiếp hay tự lưu ảnh, ghi lại đường dẫn và tên tài khoản, gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí), báo công an, rồi yêu cầu nền tảng gỡ. Nếu con đang bị đe doạ hay có nguy cơ tự làm hại mình, gọi 113 hoặc 115 ngay.

Phát tán hình ảnh riêng tư, nhạy cảm của trẻ em là hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền của trẻ và vi phạm pháp luật; Luật Trẻ em 2016 và Bộ luật Dân sự 2015 đều bảo vệ đời sống riêng tư và hình ảnh của trẻ. Bài này viết cho cha mẹ, thầy cô và cả các em tuổi lớn, tập trung vào những giờ đầu tiên, cách nói chuyện với con, và những việc không nên làm vì có thể làm tổn thương con thêm.

Giờ đầu tiên: an toàn và cảm xúc của con trước

Khi biết chuyện, phản ứng đầu tiên của nhiều cha mẹ là sốc, giận dữ, xấu hổ. Những cảm xúc đó là thật, nhưng con đang nhìn vào bố mẹ để biết mình còn được yêu thương hay không. Câu đầu tiên con cần nghe là: "Con không có lỗi. Bố mẹ ở đây, mình cùng giải quyết." Dù ảnh được chụp trong hoàn cảnh nào, người phát tán mới là người làm sai. Những câu như "sao con dại thế", "đã dặn rồi mà" dù nói trong lúc nóng giận cũng có thể khiến con ân hận vì đã kể, và lần sau con sẽ chọn im lặng.

Để ý dấu hiệu nguy hiểm tức thời. Trẻ trong tình huống này có thể rơi vào hoảng loạn, nói những câu như "con không muốn sống nữa", "con không dám đi học". Đừng gạt đi; ở bên con, không để con một mình, và nếu có nguy cơ con tự làm hại mình, gọi 115 hoặc đưa con tới cơ sở y tế gần nhất. Nếu có người đang đe doạ, đòi tiền hay đòi gặp, gọi 113.

Khi con đã bình tĩnh hơn, mới bắt đầu các bước xử lý. Hỏi con những gì con biết: ảnh ở đâu, ai gửi, ai đã thấy. Không cần hỏi chi tiết ảnh được chụp thế nào; việc đó để người có chuyên môn hỏi nếu cần, và con có quyền được hỏi ở nơi kín đáo, có người con tin bên cạnh.

Những việc không nên làm, dù xuất phát từ ý tốt

Nhiều việc người lớn làm trong lúc rối có thể khiến ảnh lan rộng hơn hoặc làm con tổn thương thêm. Danh sách này nên đọc trước khi hành động.

  • Không chuyển tiếp ảnh, kể cả gửi cho người thân để hỏi ý kiến hay gửi cho phụ huynh khác để "cảnh báo". Mỗi lần gửi là một lần ảnh lan thêm.
  • Không tự tải về, chụp màn hình hay lưu ảnh làm bằng chứng. Ghi lại đường dẫn, tên tài khoản, tên nhóm, thời điểm là đủ; cơ quan chức năng sẽ hướng dẫn cách thu thập.
  • Không tự nhắn tin chửi mắng, đe doạ người đăng. Việc này có thể làm họ xoá dấu vết hoặc phát tán thêm để trả đũa.
  • Không trả tiền nếu có người đòi tiền để không tung ảnh. Trả tiền hiếm khi chấm dứt yêu cầu, thường chỉ mở đầu cho lần đòi tiếp theo.
  • Không trách con, không tịch thu điện thoại như hình phạt. Con cần thiết bị để liên lạc với bố mẹ và cần biết kể ra là đúng.
  • Không đem chuyện đi kể với họ hàng, nhóm phụ huynh, hàng xóm. Chỉ người cần biết để bảo vệ con mới nên biết.
  • Không đăng bài lên mạng để kể khổ hay kêu gọi dù đã che tên. Người quen vẫn có thể đoán ra là con, và bài đăng kéo thêm sự chú ý vào đúng chuyện con muốn quên.

Nếu bạn là người nhận được ảnh của một đứa trẻ khác, nguyên tắc cũng vậy: không mở lại, không chuyển tiếp, không lưu, báo cho gia đình em đó hoặc gọi 111. Giữ ảnh hoặc chia sẻ ảnh nhạy cảm của trẻ em là vi phạm pháp luật, dù người gửi chỉ "cho xem".

Báo tin và yêu cầu gỡ: thứ tự nên làm

Sau khi con đã an toàn, làm lần lượt các bước sau. Thứ tự này giúp giữ được thông tin cho cơ quan chức năng trước khi ảnh bị gỡ.

  1. Ghi lại thông tin: đường dẫn bài đăng hoặc tên nhóm, tên tài khoản đã đăng, nền tảng, ngày giờ bạn thấy. Viết ra giấy hoặc ghi chú trong điện thoại.
  2. Gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí). Kể ngắn gọn tình huống, tuổi của con, nơi ảnh xuất hiện. Tổng đài hướng dẫn bước tiếp và có thể phối hợp với cơ quan liên quan.
  3. Báo công an xã, phường nơi gia đình ở. Mang theo phần thông tin đã ghi, giấy tờ tuỳ thân của cha mẹ và giấy tờ chứng minh quan hệ với con. Hỏi rõ cán bộ tiếp nhận về việc giữ bí mật thông tin của con.
  4. Báo cáo bài đăng với nền tảng, chọn mục liên quan đến trẻ em hoặc ảnh riêng tư. Nhiều nền tảng ưu tiên xử lý các báo cáo liên quan đến trẻ em.
  5. Nếu ảnh lan trong trường, báo người phụ trách công tác học sinh hoặc ban giám hiệu, đề nghị nhà trường can thiệp với các em đang giữ ảnh và giữ kín danh tính con.
  6. Theo dõi tiếp trong vài tuần: ảnh có xuất hiện lại ở nơi khác không. Nếu có, lặp lại việc ghi thông tin và báo cáo, cập nhật cho cơ quan đã tiếp nhận.

Câu hỏi về trách nhiệm của người phát tán, bồi thường, hay quy trình tố giác là phần của một vụ việc cụ thể. Bạn nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn hoặc tìm trợ giúp pháp lý miễn phí cho trẻ em tại địa phương, thay vì dựa vào lời khuyên trên các nhóm mạng.

Ai làm gì trong lúc xử lý

Việc bảo vệ con không đặt hết lên vai cha mẹ. Bảng dưới giúp bạn biết nên nhờ ai việc gì.

AiVai trò chínhBạn nên đề nghị
Tổng đài 111Tiếp nhận, tư vấn, kết nối hỗ trợ cho trẻHướng dẫn bước tiếp theo, hỗ trợ tâm lý ban đầu
Công an xã, phườngTiếp nhận tin báo, xác minh, xử lý người vi phạmGiữ bí mật danh tính của con trong quá trình làm việc
Nền tảng mạngGỡ nội dung, khoá tài khoản vi phạmGỡ nhanh, xử lý cả các bản sao
Nhà trườngBảo vệ con ở trường, can thiệp với học sinh liên quanGiữ kín, không xử lý công khai trước lớp
Cán bộ làm công tác bảo vệ trẻ em ở xã, phườngTheo dõi, hỗ trợ trẻ và gia đìnhKết nối dịch vụ hỗ trợ tâm lý, trợ giúp pháp lý
Chuyên gia tâm lý, cơ sở y tếChăm sóc sức khoẻ tinh thần cho conLịch gặp đều đặn trong thời gian đầu

Tên gọi và cách tổ chức các bộ phận có thể khác nhau giữa các địa phương sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính từ năm 2025. Khi không rõ đi đâu, Tổng đài 111 và UBND xã, phường là hai đầu mối an toàn để bắt đầu.

Những tuần sau: chăm sóc con lâu dài

Giữ nhịp sống bình thường. Đi học, ăn cơm cùng nhau, làm những việc con thích. Nếu con chưa muốn tới trường, trao đổi với giáo viên chủ nhiệm về việc nghỉ ngắn hoặc chuyển chỗ ngồi, thay vì để con ở nhà một mình dài ngày.

Để con quyết định một vài việc. Con muốn ai biết chuyện, con muốn nói gì với bạn bè, con muốn đổi tài khoản hay không. Lấy lại cảm giác kiểm soát giúp con hồi phục.

Đừng giám sát quá mức. Lo lắng khiến cha mẹ muốn kiểm soát mọi thứ con làm trên mạng. Thoả thuận một vài nguyên tắc an toàn với con thay vì theo dõi từng tin nhắn.

Theo dõi dấu hiệu cần chuyên gia. Mất ngủ, ăn uống thay đổi, thu mình, nói về việc tự làm hại bản thân kéo dài hơn vài tuần là lúc cần gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ.

Cha mẹ cũng cần được hỗ trợ. Người lớn bị dồn nén dễ trút lên con. Tìm một người tin cậy để chia sẻ, hoặc hỏi Tổng đài 111 về hỗ trợ cho gia đình.

Nói lại về an toàn khi con đã sẵn sàng. Sau một thời gian, khi con không còn hoảng sợ, có thể cùng con nói chuyện về việc chia sẻ hình ảnh trên mạng: ảnh đã gửi đi thì không lấy lại được, người thân thiết hôm nay chưa chắc giữ được ảnh mãi. Cuộc trò chuyện này nhằm giúp con tự bảo vệ về sau, không phải để nhắc lại lỗi. Nếu con chưa muốn nói, hẹn lần khác.

Dành cho em đọc: nếu ảnh của em bị lan ra

Nếu ảnh hay video riêng tư của em bị người khác gửi đi, em không có lỗi. Người gửi đi mới là người làm sai, và việc đó là vi phạm pháp luật. Em không phải chịu chuyện này một mình.

Em kể với bố mẹ hoặc một người lớn em tin càng sớm càng tốt. Nếu em sợ bố mẹ giận, em gọi 111 trước; các cô chú ở đó lắng nghe miễn phí, giữ kín chuyện và giúp em nói chuyện với gia đình. Đừng trả tiền hay gửi thêm gì cho người đang doạ em.

Nếu em nhận được ảnh của một bạn khác, em đừng mở lại, đừng gửi tiếp, đừng lưu. Em báo với thầy cô hoặc bố mẹ. Không gửi tiếp là cách em bảo vệ bạn mình.

Nếu bạn bè bàn tán về chuyện của em, em không cần giải thích với ai. Em có thể nhờ thầy cô chủ nhiệm giúp. Chuyện này sẽ qua, và em vẫn là em: một người đáng được tôn trọng. Những ngày thấy quá buồn, em nói với bố mẹ hoặc một người lớn em tin, đừng giữ trong lòng một mình.

Câu hỏi thường gặp

Con tự gửi ảnh cho bạn trai, bạn gái rồi bị phát tán thì con có lỗi không?

Người phát tán ảnh riêng tư của người khác mới là người làm sai. Con có thể cần được trò chuyện thêm về an toàn khi chia sẻ ảnh, nhưng việc đó để sau, khi con đã an toàn và bình tĩnh. Lúc này con cần nghe rằng con không có lỗi.

Có nên đổi trường cho con sau chuyện này không?

Không có câu trả lời chung. Nhiều trẻ hồi phục tốt ở môi trường cũ khi nhà trường xử lý kín đáo và nghiêm túc. Hãy hỏi ý con, trao đổi với nhà trường và chuyên gia tâm lý trước khi quyết định, tránh quyết định trong lúc đang rối.

Ảnh đã bị gỡ ở một nơi nhưng lại xuất hiện nơi khác thì làm sao?

Lặp lại việc ghi lại đường dẫn và báo cáo với nền tảng mới, đồng thời cập nhật cho cơ quan công an đang tiếp nhận. Việc gỡ có thể cần nhiều lần; Tổng đài 111 có thể hướng dẫn thêm cách phối hợp.

Người phát tán cũng là học sinh, gia đình có nên làm to chuyện không?

Mục tiêu là bảo vệ con và chấm dứt việc phát tán, đồng thời để em kia nhận trách nhiệm phù hợp. Báo nhà trường và cơ quan chức năng là cách đúng; mức xử lý cụ thể do cơ quan có thẩm quyền quyết định. Vụ việc cụ thể nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Có ai đòi tiền để gỡ ảnh, kể cả tự xưng là dịch vụ gỡ ảnh, thì sao?

Không trả tiền cho người đang giữ ảnh, và cẩn thận với các bên nhận gỡ ảnh lấy phí không rõ ràng. Báo cáo với nền tảng là miễn phí; gọi 111 và báo công an về người đòi tiền.

Thầy cô biết học sinh trong lớp đang chuyền tay ảnh của một bạn thì làm gì?

Yêu cầu các em dừng chuyền, không tự xem ảnh, báo ban giám hiệu và gia đình em bị phát tán ảnh một cách kín đáo. Trao đổi riêng với lớp về việc không chia sẻ ảnh của người khác, không nêu tên em bị hại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138